โภชนาการเฉพาะบุคคลคืออะไร?
โภชนาการเฉพาะบุคคล (Personalised nutrition) เป็นแนวทางที่มุ่งให้คำแนะนำด้านโภชนาการที่เหมาะสมกับแต่ละบุคคลแทนการใช้คำแนะนำด้านอาหารแบบโดยรวม โดยอาศัยข้อมูลเฉพาะเกี่ยวกับร่างกายและสุขภาพของแต่ละบุคคลอย่างละเอียด เพื่อนำมาปรับคำแนะนำด้านโภชนาการให้เหมาะสมกับความต้องการของแต่ละบุคคลมากขึ้น (1)
ปัจจุบันยังไม่มีคำจำกัดความของโภชนาการเฉพาะบุคคลที่ได้รับการยอมรับร่วมกันอย่างเป็นเอกฉันท์ อย่างไรก็ตาม โดยทั่วไปแนวคิดนี้หมายถึงการนำข้อมูลส่วนบุคคลมาใช้ในการพัฒนาคำแนะนำผลิตภัณฑ์หรือการบริการด้านโภชนาการให้ตรงกับความต้องการของแต่ละบุคคลมากขึ้น ข้อมูลดังกล่าวอาจครอบคลุมถึง พฤติกรรมการรับประทานอาหาร ลักษณะทางกายภาพ ตัวชี้วัดด้านสุขภาพ ข้อมูลทางด้านพันธุกรรม และปัจจัยด้านวิถีชีวิต เช่น การนอนหลับ การออกกำลังกาย และกิจวัตรประจำวันต่าง ๆ (1, 2)
โภชนาการเฉพาะบุคคลได้ผลจริงหรือไม่?
โภชนาการเฉพาะบุคคลอาจเป็นแนวทางที่ช่วยให้คำแนะนำด้านอาหารเพื่อให้เหมาะสมกับความต้องการของแต่ละบุคคลมากขึ้น อย่างไรก็ตาม ประเด็นสำคัญที่ควรพิจารณาคือโภชนาการเฉพาะบุคคลสามารถช่วยส่งเสริมสุขภาพโดยรวมได้ดีกว่าคำแนะนำเกี่ยวกับการรับประทานอาหารเพื่อสุขภาพทั่วไปหรือไม่
การทบทวนงานวิจัยล่าสุดที่รวบรวมผลจากการศึกษาแบบทดลองที่มีกลุ่มควบคุม (Randomised controlled trials หรือ RCTs) ซึ่งเป็นรูปแบบการศึกษาที่ใช้ทดสอบว่าการแทรกแซงหรือการดำเนินการมาตรการใด ๆ ส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงหรือไม่ พบผลลัพธ์ที่มีแนวโน้มเป็นประโยชน์แต่ยังไม่สอดคล้องกันในทุกด้าน
ผลการศึกษาพบว่า แนวทางโภชนาการเฉพาะบุคคลมีความสัมพันธ์เชื่อมโยงกันกับคุณภาพของโภชนาการอาหารที่ดีขึ้นโดยรวม และสุขภาพของระบบเผาผลาญในร่างกายบางประการ เช่น การควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด ระดับไขมันในเลือด และความไวต่ออินซูลินอ ย่างไรก็ตาม ผลลัพธ์ที่พบยังไม่เป็นที่สอดคล้องกัน ในงานวิจัยส่วนใหญ่ไม่พบประโยชน์เพิ่มเติมที่ชัดเจนเกี่ยวกับการลดน้ำหนักเมื่อเปรียบเทียบคำแนะนำด้านโภชนาการอาหารทั่วไปกับคำแนะนำด้านโภชนาการอาหารเฉพาะบุคคล (3)