ความเชื่อที่ว่า น้ำตาลอาจมีความสัมพันธ์กับภาวะอยู่ไม่นิ่ง เริ่มต้นเมื่อ 45 ปีก่อน ซึ่งนำมาจากการศึกษาขนาดเล็กที่มีการจัดการไม่ดีนักจำนวนหนึ่ง (10, 11) แม้ว่าการศึกษาเหล่านี้จะไม่สามารถพิสูจน์ได้ว่าน้ำตาลเป็นต้นตอของพฤติกรรมต่าง ๆ อย่างไรก็ตาม การศึกษาในระยะแรกเหล่านี้ได้กระตุ้นให้เกิดการศึกษาวิจัยที่มีความเข้มงวดและครอบคลุมมากขึ้น ต่อมาได้แสดงให้เห็นว่า น้ำตาลไม่มีผลเสียต่อพฤติกรรมและไม่ทำให้เกิดภาวะอยู่ไม่นิ่ง งานวิจัยเหล่านี้ รวมถึงการวิเคราะห์อภิมาน (Meta-analysis) ซึ่งรวบรวมผลจากการศึกษาทั้งหมด 16 รายการศึกษาที่ออกแบบมาอย่างดี (5) โดยสรุปว่า น้ำตาลไม่มีผลต่อพฤติกรรมหรือความสามารถด้านการรู้คิดของเด็ก และได้ลงความเห็นว่าความเชื่อของผู้ปกครอง อาจเกิดจากความคาดหวังและการเชื่อมโยงที่พบเห็นได้ทั่วไป
งานวิจัยยืนยันว่าผู้ใหญ่มัก ‘คาดหวัง’ ว่าเด็กจะมี ‘อาการอยู่ไม่นิ่ง’ หลังรับประทานขนมหรืออาหารและเครื่องดื่มอื่น ๆ ที่มีน้ำตาลสูง ในการศึกษาขนาดเล็กชิ้นหนึ่งมารดาได้ระบุว่าบุตรของตนไวต่อน้ำตาลและได้รับแจ้งว่าบุตรของตนบริโภคน้ำตาลทั้งที่ในความจริงเด็กไม่ได้บริโภคน้ำตาล มารดาเหล่านั้นจึงทำการรายงานว่าบุตรของตนมีพฤติกรรมอยู่นิ่งในระดับที่สูงขึ้น เมื่อเปรียบเทียบกับกลุ่มควบคุมที่มีลักษณะใกล้เคียงกัน ทั้งที่เด็กไม่ได้บริโภคน้ำตาลจริง (12)
ความคาดหวังและความเชื่อว่าน้ำตาลทำให้เกิดภาวะอยู่ไม่นิ่ง มีส่วนช่วยตอกย้ำความเชื่อนี้ หากผู้ปกครองหรือครูคาดว่าจะเห็นการเปลี่ยนแปลงทางพฤติกรรมหลังจากที่เด็กบริโภคอาหารหรือเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลสูงพวกเขาอาจมีแนวโน้มที่จะตีความพฤติกรรมที่ ตื่นเต้น ร่าเริง หรือมีพลังว่าเป็นภาวะอยู่ไม่นิ่งมากขึ้น นอกจากนี้ผู้ใหญ่เชื่อว่าสองสิ่งที่มีความเชื่อมโยงกัน เช่น การบริโภคน้ำตาลในปริมาณที่สูงกับพฤติกรรมในทางลบ พวกเขาอาจมีแนวโน้มที่จะสังเกตและจดจำช่วงเวลาที่ทั้งสองสิ่งเกิดขึ้นพร้อมกันมากกว่า และลืมช่วงเวลาทั้งสองสิ่งไม่ได้เกิดขึ้นพร้อมกัน (13)
นอกจากนี้ยังหมายความว่า ปัจจัยแวดล้อมหรือสถานการณ์ที่มีสิ่งกระตุ้นอื่น ๆ ซึ่งส่งผลต่อพฤติกรรมและระดับกิจกรรม เช่น งานเลี้ยง วันหยุด การนัดพบเพื่อนเล่น และการใส่หน้าจอ อาจถูกมองข้ามโดยเฉพาะอย่างยิ่งเนื่องจากสถานการณ์เหล่านี้มักเกิดขึ้นพร้อมกับการบริโภคอาหารและเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลมากขึ้น ซึ่งยิ่งทำให้ความเชื่อผิด ๆ ว่าน้ำตาลเป็นสาเหตุของพฤติกรรมอยู่ไม่นิ่งยังคงอยู่ ทั้งที่ในความจริงปัจจัยอื่นมีแนวโน้มที่จะเป็นสาเหตุมากกว่า (13)
